Voeden en slapen in de eerste maanden

Voeden en slapen in de eerste maanden

Je baby drinkt, zakt halverwege weg in je armen, en een uurtje later is hij er weer. ’s Avonds wil hij steeds opnieuw aan de borst of de fles. En dan hoor je ook nog dat je hem niet in slaap mag voeden. Wat klopt er nu?

In de eerste maanden zijn voeden en slapen bijna één ding. Je baby wordt wakker van honger, drinkt en valt weer in slaap. Hieronder lees je wat normaal is, wat helpt voor rustigere nachten en wat je rustig los kunt laten. Borst, fles of allebei: het gaat erom dat je baby goed gevoed wordt en dat het voor jullie vol te houden is.

Herken je dit?

• Je baby valt tijdens het drinken in slaap en wordt snel weer wakker.
• Aan het eind van de middag en in de avond wil hij steeds opnieuw drinken.
• Je twijfelt: heeft hij honger, of wil hij vooral troost?
• Iemand zegt dat een papje helpt om door te slapen.

Hoe vaak is normaal?

Heel vaak. In de eerste dagen drinken baby’s 8 tot 12 keer per etmaal, in de eerste weken meestal zo’n 10 keer. Dat geldt voor borstvoeding én flesvoeding. En die voedingen komen zelden netjes om de drie uur.

Veel baby’s willen aan het eind van de middag en in de avond steeds opnieuw drinken. Dat heet clustervoeden. Het zegt meestal niets over te weinig melk. Vaak volgt daarna een langer stuk slaap. Daarnaast zijn er onrustige dagen met extra drinken, bijvoorbeeld rond 10 dagen, 6 weken en 3 maanden. Na een paar dagen wordt het meestal weer rustiger. Huilt je baby in de eerste weken ook veel, vooral in de avond? Lees dan De huilpiek.

Honger zie je vroeg. Wakker worden, zoeken met zijn mondje, smakken, handjes naar zijn mond: dat zijn vroege signalen. Huilen is laat. Huilt hij al, kalmeer hem dan eerst even tegen je aan. Pas als hij rustiger is, gaat drinken weer goed.

Wekken: tot wanneer?

Tot je baby weer op zijn geboortegewicht is, maak je hem ook ’s nachts wakker voor een voeding. Hoe vaak, spreek je af met je verloskundige, kraamverzorgende of het consultatiebureau. Is hij weer op gewicht en groeit hij goed? Dan hoef je hem ’s nachts niet meer te wekken. Slaapt hij een langer stuk: geniet ervan.

Overdag laat je er niet meer dan ongeveer drie uur tussen de voedingen zitten. Baby’s verdelen hun voeding over het etmaal. Wat overdag ontbreekt, halen ze vaak ’s nachts in. Meer daarover lees je in Dag en nacht omgedraaid bij je pasgeboren baby.

Wat helpt

1. Maak er een volle voeding van. Tijdens het voeden maken jullie allebei oxytocine aan. Dat geeft rust, en daardoor vallen veel baby’s halverwege al in slaap. Houd hem een beetje alert: sokjes uit, kriebelen aan zijn voetjes, aaien over zijn wang. Goed drinken hoor je aan ritmisch zuigen en slikken. Ook ’s nachts helpt dat: veel ouders geven de ene borst, verschonen even en geven dan de andere.

2. In slaap voeden mag. Valt je baby aan het eind van een goede voeding tevreden in slaap? Heerlijk. In slaap voeden is normaal en goed, geen slechte gewoonte. Het is een gezonde manier van in slaap vallen, net als wiegen of dragen. En die tandjes? Je baby heeft ze nog niet. Zodra het eerste tandje komt, begin je met dagelijks poetsen.

3. Zorg ook voor andere manieren van troost. Niet omdat voeden fout is, maar omdat het jou ruimte geeft. Dan kan je partner hem ook in slaap wiegen, dragen of sussen. De zuigbehoefte van een baby is groter dan zijn voedingsbehoefte: wie wil zuigen, heeft niet altijd honger. Een speen kan helpen, bij borstvoeding pas als die goed op gang is, vaak rond 4 à 6 weken.

4. Houd de nacht rustig. Zet alles klaar voor je gaat slapen: een zacht lampje, water voor jezelf, een luier. Hoor je je baby? Luister eerst even; baby’s maken veel geluid tussen twee slaapcycli. Hoor je dat hij je nodig heeft, ga dan. Zoekt hij met zijn mondje, dan voed je. Houd het donker, praat zacht en kort, laat hem even boeren en leg hem daarna terug in zijn eigen bedje, op zijn rug.

5. Voed op een veilige plek. Een stoel met armleuning is prima. Voed niet op de bank: daar vallen ouders het makkelijkst ongemerkt in slaap met hun baby. Voed je in bed, haal dan kussens en dekbed weg rond je baby. En vallen je ogen dicht, leg hem terug in zijn bedje, ook als hij nog niet klaar is. Veiligheid gaat voor een volle voeding. Alles over veilig slapen lees je in Veilig slapen voor je baby.

6. Geef de fles in je armen. Bij flesvoeding bepaalt je baby zelf het tempo. Houd hem vrij rechtop, de fles meer horizontaal, en las af en toe een pauze in. Draait hij weg of ontspannen zijn handjes? Dan is hij misschien klaar. De fles hoeft niet leeg. Laat een fles nooit steunen op een kussen of doekje, ook niet in bed: hij kan zich verslikken.

7. Doe de nacht samen. Je partner kan de baby halen, verschonen en terugleggen, zodat jij alleen voedt. Geef je de fles, dan kunnen jullie om de beurt een deel van de nacht doen. Je partner kan ook een flesje afgekolfde melk geven, als de borstvoeding goed loopt. Wel moet je in de eerste maanden vaak rond die tijd kolven, zodat je productie op peil blijft.

Nachtvoedingen zijn goed

Nachtvoedingen zijn geen probleem dat je moet oplossen. Ze horen bij deze leeftijd. Het hormoon dat je melkproductie aanstuurt, is ’s nachts hoger dan overdag. En een nachtvoeding is ook troost en nabijheid. Ook na vier maanden hebben de meeste baby’s ’s nachts nog een of meer voedingen nodig. Er is geen deadline.

Helpt een papje of een droomvoeding?

Nauwelijks. In een groot Brits onderzoek sliepen baby’s die al vanaf drie maanden vaste voeding kregen, met zes maanden gemiddeld zo’n 16 minuten per nacht langer. Dat is weinig. De JGZ raadt vaste voeding vóór ongeveer 4 maanden af. Wij adviseren om rond 6 maanden te beginnen met oefenen, als je baby er echt klaar voor is. Niet om de nachten op te lossen.

En een droomvoeding, rond de tijd dat jij naar bed gaat terwijl hij nog slaapt? Het bewijs is beperkt, en veel baby’s zijn dan te slaperig om goed te drinken. Probeer het gerust. Werkt het niet, laat het dan weer los.

Wanneer overleg je?

Bel direct je verloskundige, huisarts of de huisartsenpost als je baby in de eerste week slecht drinkt, suf is of niet goed reageert, zeker als hij ook geel ziet. Ook bij koorts onder de 3 maanden bel je meteen.

Neem contact op met het consultatiebureau of een lactatiekundige als je baby minder dan ongeveer 6 natte luiers per etmaal heeft, na twee weken nog niet op zijn geboortegewicht is of niet goed groeit, als voeden pijn doet, of als elke voeding een strijd is. Borstvoeding hoort geen pijn te doen, en er is vaak echt iets aan te doen.